Бірінші медициналық-санитариялық көмек - адам, отбасы және қоғам деңгейінде көрсетілетін аурулар мен жай-күйлердің профилактикасын, диагностикасын, оларды емдеуді қамтитын, халықтың қажеттіліктеріне бағдарланған медициналық көмекке алғашқы қол жеткізу орны.
Амбулаториялық-емханалық көмек ұйымдарында халыққа қызмет көрсету БМСК деңгейінде медициналық көрсетілетін қызметтердің ең төмен көлемінің тізбесін қамтиды:
1) жалпы практика дәрігерінің/учаскелік терапевт дәрігердің/педиатрдың/ емханада және үйде қабылдауы;
2) учаскелік қызмет/жалпы дәрігерлік практика бөлімшесінің орта медицина қызметкерлерімен емханада және үйде дәрігерге дейінгі көмек көрсету;
3) денсаулықты сақтау және нығайту, саламатты өмір салтын қалыптастыру, ұтымды және дұрыс тамақтану мәселелері бойынша кеңес беру;
4) уәкілетті орган белгілеген тәртіпке сәйкес халықтың нысаналы топтарын профилактикалық медициналық қарап-тексерулер (скринингтік зерттеулер);
5) әлеуметтік жұмыскерді БМСК ұйымдарына қабылдау және әлеуметтік патронаж;
6) психологтың қабылдауы: жеке және топтық кеңес беру;
7) отбасын жоспарлау мәселелері бойынша кеңес беру;
8) профилактикалық кабинеттерде, сауықтыру мектептерінде оқыту;
9) созылмалы ауруларды басқару бағдарламаларына сәйкес науқастар мен олардың отбасы мүшелерін өзін-өзі бақылауға, өзіне-өзі және өзара көмек көрсетуге үйрету;
10) созылмалы аурулары бар адамдарға телефон арқылы кеңес беру;
11) жүкті әйелдерді, балаларды, оның ішінде жаңа туған нәрестелердің патронажы;
12) стандарттарға сәйкес аурулардың созылмалы нысандары бар науқастарды динамикалық бақылау жолымен аурулар мен олардың асқынуларының бастапқы, қайталама профилактикасы;
14) персоналмен және халықпен семинар-тренингтер өткізуді ұйымдастыру;
15) тістерді және ауыз қуысының шырышты қабығын күту бойынша санитариялық-гигиеналық дағдыларға оқыту;
16) мектепке дейінгі білім беру ұйымдарындағы балалардың, жалпы орта білім беру ұйымдары оқушыларының, жүктілігі бойынша есепке тұрған әйелдердің ауыз қуысын профилактикалық тексеру;
17) жүкті және босанған әйелдерді жүргізу және патронажы;
18) зертханалық-аспаптық зерттеулер, оның ішінде экспресс-диагностика әдісімен жүргізу:
• клиникалық зерттеулер (лейкоформуламен қанның жалпы талдауы, гемоглобин, эритроциттер, түс көрсеткіші, лейкоциттер, СОЭ, тромбоциттер, қанның ұю уақыты, безгек плазмодиясына қан, несептің жалпы талдауы, Нечипоренко бойынша несеп, несептегі өт пигменттері, несептегі ақуыз, несептегі глюкоза);
• биохимиялық зерттеулер, оның ішінде экспресс-әдістерді пайдалана отырып (АЛАТ, АСАТ, жалпы билирубин, глюкоза, мочевина, холестерин, триглицеридтер, креатинин);
• безгек плазмодиясына қан талдауы;
• жұмыртқаға нәжіс/құрт, копроскопия, жұмыртқаға қырқу/құрт;
• тазалық дәрежесіне гинекологиялық жағынды және бактериоскопиялық зерттеу;
• қынап жағындысының микроскопиясы;
• БК-ға қақырықтың бактериоскопиясы;
• иммунохимиялық зерттеу (экспресс-әдіспен гемокульт-тест);
• микрореакция;
• электрокардиография;
• есту, көру өткірлігін, көзішілік қысымды анықтау;
• 15 жастан бастап флюорография.
19) Процедуралар мен манипуляциялар:
• көктамыр ішіне, тері астына инъекциялар;
• дәрілік заттарды көктамыр ішіне тамшылатып енгізу;
• АИТВ инфекциясына және Вассерман реакциясына (RW) қан алу;
• туберкулезді анықтауға қақырық алу (БК);
• микробиологиялық зерттеулерге материал алу;
• клиникалық, биохимиялық, бактериологиялық және осы деңгейде орындалмайтын басқа да зерттеулер үшін биологиялық материал алу;
• стационарды алмастыратын, оның ішінде үйде көмек көрсету; 18 жасқа дейінгі балаларға физиотерапиялық емдеу;
• дәрі-дәрмекпен емдеуді тағайындау;
• қынапты қалпына келтіру;
• тазалық дәрежесі мен онкоцитологияға жағындылар алу;
• жатырішілік спиралды енгізу және шығару.
Амбулаториялық-емханалық көмек ұйымдарында халыққа қызмет көрсету БМСК деңгейінде медициналық көрсетілетін қызметтердің ең төмен көлемінің тізбесін қамтиды:
1) жалпы практика дәрігерінің/учаскелік терапевт дәрігердің/педиатрдың/ емханада және үйде қабылдауы;
2) учаскелік қызмет/жалпы дәрігерлік практика бөлімшесінің орта медицина қызметкерлерімен емханада және үйде дәрігерге дейінгі көмек көрсету;
3) денсаулықты сақтау және нығайту, саламатты өмір салтын қалыптастыру, ұтымды және дұрыс тамақтану мәселелері бойынша кеңес беру;
4) уәкілетті орган белгілеген тәртіпке сәйкес халықтың нысаналы топтарын профилактикалық медициналық қарап-тексерулер (скринингтік зерттеулер);
5) әлеуметтік жұмыскерді БМСК ұйымдарына қабылдау және әлеуметтік патронаж;
6) психологтың қабылдауы: жеке және топтық кеңес беру;
7) отбасын жоспарлау мәселелері бойынша кеңес беру;
8) профилактикалық кабинеттерде, сауықтыру мектептерінде оқыту;
9) созылмалы ауруларды басқару бағдарламаларына сәйкес науқастар мен олардың отбасы мүшелерін өзін-өзі бақылауға, өзіне-өзі және өзара көмек көрсетуге үйрету;
10) созылмалы аурулары бар адамдарға телефон арқылы кеңес беру;
11) жүкті әйелдерді, балаларды, оның ішінде жаңа туған нәрестелердің патронажы;
12) стандарттарға сәйкес аурулардың созылмалы нысандары бар науқастарды динамикалық бақылау жолымен аурулар мен олардың асқынуларының бастапқы, қайталама профилактикасы;
14) персоналмен және халықпен семинар-тренингтер өткізуді ұйымдастыру;
15) тістерді және ауыз қуысының шырышты қабығын күту бойынша санитариялық-гигиеналық дағдыларға оқыту;
16) мектепке дейінгі білім беру ұйымдарындағы балалардың, жалпы орта білім беру ұйымдары оқушыларының, жүктілігі бойынша есепке тұрған әйелдердің ауыз қуысын профилактикалық тексеру;
17) жүкті және босанған әйелдерді жүргізу және патронажы;
18) зертханалық-аспаптық зерттеулер, оның ішінде экспресс-диагностика әдісімен жүргізу:
• клиникалық зерттеулер (лейкоформуламен қанның жалпы талдауы, гемоглобин, эритроциттер, түс көрсеткіші, лейкоциттер, СОЭ, тромбоциттер, қанның ұю уақыты, безгек плазмодиясына қан, несептің жалпы талдауы, Нечипоренко бойынша несеп, несептегі өт пигменттері, несептегі ақуыз, несептегі глюкоза);
• биохимиялық зерттеулер, оның ішінде экспресс-әдістерді пайдалана отырып (АЛАТ, АСАТ, жалпы билирубин, глюкоза, мочевина, холестерин, триглицеридтер, креатинин);
• безгек плазмодиясына қан талдауы;
• жұмыртқаға нәжіс/құрт, копроскопия, жұмыртқаға қырқу/құрт;
• тазалық дәрежесіне гинекологиялық жағынды және бактериоскопиялық зерттеу;
• қынап жағындысының микроскопиясы;
• БК-ға қақырықтың бактериоскопиясы;
• иммунохимиялық зерттеу (экспресс-әдіспен гемокульт-тест);
• микрореакция;
• электрокардиография;
• есту, көру өткірлігін, көзішілік қысымды анықтау;
• 15 жастан бастап флюорография.
19) Процедуралар мен манипуляциялар:
• көктамыр ішіне, тері астына инъекциялар;
• дәрілік заттарды көктамыр ішіне тамшылатып енгізу;
• АИТВ инфекциясына және Вассерман реакциясына (RW) қан алу;
• туберкулезді анықтауға қақырық алу (БК);
• микробиологиялық зерттеулерге материал алу;
• клиникалық, биохимиялық, бактериологиялық және осы деңгейде орындалмайтын басқа да зерттеулер үшін биологиялық материал алу;
• стационарды алмастыратын, оның ішінде үйде көмек көрсету; 18 жасқа дейінгі балаларға физиотерапиялық емдеу;
• дәрі-дәрмекпен емдеуді тағайындау;
• қынапты қалпына келтіру;
• тазалық дәрежесі мен онкоцитологияға жағындылар алу;
• жатырішілік спиралды енгізу және шығару.
